Black Friday: ψεύτικα e-shop που προτείνουν ακόμη και τα chatbots. Πώς τα ξεχωρίζετε
Ένα δίκτυο με πάνω από 10.000 ψεύτικα καταστήματα μιμείται 166 μάρκες, και κάποια από αυτά τα πρότειναν Perplexity, ChatGPT και Gemini. Τι βρήκαν οι ερευνητές και πώς ελέγχετε ένα e-shop πριν από τη Black Friday.
Με μια ματιά
- Η NordVPN βρήκε δίκτυο με πάνω από 10.000 ψεύτικα καταστήματα για 166 μάρκες σε 26 χώρες· 1.549 λειτουργούσαν στις 3 Νοεμβρίου.
- Το Perplexity πρότεινε δύο από αυτά ως αξιόπιστα, ενώ ChatGPT και Gemini παρέπεμψαν σε άλλα sites του δικτύου.
- Μπαίνετε μόνοι σας στο site της μάρκας, ελέγχετε τη διεύθυνση και πληρώνετε με κάρτα· αν πληρώσατε, καλείτε αμέσως την τράπεζα.
Η Black Friday πέφτει φέτος στις 27 Νοεμβρίου, και τα ψεύτικα e-shop είναι ήδη εδώ. Η καινούρια παγίδα είναι ότι κάποια από αυτά τα προτείνουν πλέον και τα chatbots. Όποιος ρωτά ένα AI «πού θα βρω φθηνά παπούτσια», μπορεί να καταλήξει σε κατάστημα-απάτη.
Παρακάτω εξηγούμε τι βρήκαν οι ερευνητές και πώς ελέγχετε ένα κατάστημα πριν πληρώσετε.
Το δίκτυο με τα 10.000 ψεύτικα e-shop
Σύμφωνα με έρευνα της NordVPN, όπως τη μεταφέρει το Cord Cutters News, ένα δίκτυο έχει πάνω από 10.000 ψεύτικα καταστήματα. Τα sites αντιγράφουν 166 μάρκες ρούχων και παπουτσιών σε 26 χώρες. Στις 3 Νοεμβρίου, 1.549 από αυτά λειτουργούσαν κανονικά.
- Μάρκες: οι πιο συχνοί στόχοι είναι η Adidas, η Ralph Lauren, η Dr. Martens, τα Crocs, η Massimo Dutti και η Birkenstock·
- Πειστικές τιμές: για παράδειγμα, «Adidas» από 38 έως 89 ευρώ, ώστε η προσφορά να μοιάζει αληθινή·
- Ψηλά στις αναζητήσεις: τα καταστήματα δεν πληρώνουν διαφημίσεις. Ανεβαίνουν στις αναζητήσεις με τεχνικές SEO και στοιχεία προϊόντων σαν του Google Shopping·
- Ένας διαχειριστής: ίδια πλατφόρμα και ίδιο θέμα σε όλα, ακόμη και το ίδιο ορθογραφικό λάθος στη διεύθυνση εξυπηρέτησης.
Όταν το chatbot προτείνει καταστήματα-απάτη
Οι ερευνητές έκαναν ερωτήσεις για αγορές στη γλώσσα κάθε χώρας. Το Perplexity πρότεινε δύο ψεύτικα καταστήματα ως αξιόπιστα. Το ένα το παρουσίασε ως το επίσημο κατάστημα της Dr. Martens για την Ιρλανδία. Επίσης, το ChatGPT και το Gemini παρέπεμψαν σε άλλα sites του ίδιου δικτύου. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πρόταση ενός chatbot είναι επικίνδυνη. Σημαίνει, όμως, ότι δεν αρκεί.
Παράλληλα, κυκλοφορούν διαφημίσεις με deepfakes διάσημων προσώπων που «προτείνουν» προσφορές, σύμφωνα με το Moonlock. Για τα ψεύτικα μηνύματα, δείτε και τον οδηγό μας για το phishing με AI.
Πώς ελέγχετε ένα e-shop πριν πληρώσετε
- Μπαίνετε μόνοι σας: γράφετε τη διεύθυνση της μάρκας στον browser και δεν πατάτε συνδέσμους από διαφημίσεις, social media ή chatbots·
- Κοιτάτε τη διεύθυνση: ένα γράμμα παραπάνω, μια παύλα ή μια περίεργη κατάληξη χώρας είναι σημάδι απάτης·
- Τα λογότυπα δεν λένε τίποτα: οι απατεώνες βάζουν κι αυτοί λογότυπα Visa, Mastercard ή PayPal. Επίσης, το λουκέτο στη διεύθυνση δεν αρκεί·
- Πληρώνετε με κάρτα: η πιστωτική κάρτα δίνει περισσότερη προστασία και δυνατότητα αμφισβήτησης χρέωσης.
Αν έχετε ήδη πληρώσει, μιλάτε αμέσως με την τράπεζά σας για να μπλοκάρει την κάρτα και να αμφισβητήσει τη χρέωση. Μετά, αλλάζετε κωδικούς και κρατάτε στιγμιότυπα οθόνης από το site. Στην Ελλάδα, μπορείτε να κάνετε καταγγελία στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Περισσότερους οδηγούς θα βρείτε στην ενότητα Οδηγοί.



